Bedrijfsvoering

In het thema jaar 2025 is maximale variabiliteitsreductie goed op de voorgrond gekomen. Mede doordat de leiderschapsdag in januari geheel in dit teken stond. Dank aan onze keynote speaker Prof. Dr. Ir. Erwin Hans. Maximale variabiliteitsreductie in de keten leidt automatisch tot optimalisatie van de capaciteit die beschikbaar is. Omdat de vraag naar zorg toe zal blijven nemen en de capaciteit niet (meer) mee kan groeien, wordt er meer van de bestaande capaciteit gevraagd. Maximale variabiliteitsreductie maakt dat er meer capaciteit gebruikt kan worden zonder dat er een hogere werkdruk wordt ervaren.

In 2025 is daardoor veel in gang gezet:

• Integrale Tactische sturing vanaf de poort (poli-sturing met inzicht in het keten effect)
• Productiesturing en 6 kwartalen rolling forecast
• Visieontwikkeling (ICM 3.0) voor borging van de ontwikkelingen 2025-2040

Veel vakgroepen zijn gestart met het inrichten van een wekelijks Tactisch Plannings Overleg (TPO). TPO is een overleg waarin vooruit wordt gekeken naar beschikbare capaciteit en of deze aansluit bij de verwachte zorgvraag. De ambitie is dat medio 2026 elk poortspecialisme voorzien is van een TPO. 

Met dezelfde vakgroepen zijn we ook aan het sturen op de 6-kwartalen rolling forecast. Door elk kwartaal 6 kwartalen vooruit een planning te maken over de dan verwachtte zorgvraag en beschikbaarheid van capaciteit, is er voldoende doorlooptijd om de capaciteit ook anders te alloceren. De productie sturing is onderdeel geworden van de productietafels, waarin integraal op strategisch planningsniveau vooruit wordt gestuurd. Hiermee is een belangrijk gereedschap ontstaan om strategisch een antwoord te hebben op de zorgkloof.

Voor de grote, ook logistieke, opgave waar het Spaarne Gasthuis voor staat is een duidelijke positionering van ICM cruciaal. Er is veel kennis en rekenkracht nodig om de ontwikkelingen van de komende jaren zowel qua proces als kwantitatief voor te zijn. Dat betekent dat vanuit ICM-perspectief er ontwikkelingen zijn op zowel strategisch, tactisch als operationeel niveau. De kracht en de focus van de adviseurs van het ICM-team ligt dan ook op de ondersteuning van het primaire proces bij (complexe) tactische- en strategische vraagstukken.  

Het financieel beleid van het Spaarne Gasthuis is gericht op het waarborgen en verder versterken van een solide vermogenspositie als randvoorwaarde voor het duurzaam kunnen blijven leveren van kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare ziekenhuiszorg. Deze financiële basis zorgt voor stabiliteit en continuïteit en biedt ruimte om risico’s op te vangen, schommelingen in de zorgvraag te absorberen en investeringen – waar mogelijk – uit eigen middelen te financieren. Een gezonde vermogenspositie is daarnaast van belang om het Spaarne Gasthuis te positioneren als een betrouwbare en solvabele partner voor externe financiers en andere samenwerkingspartners in de regio. Door structureel te sturen op een positief resultaat en voldoende liquiditeit blijft er ruimte voor investeringen in zorginnovatie, personeel, digitalisering en toekomstbestendige huisvesting. Het financieel beleid wordt uitgevoerd in nauwe samenhang met de bedrijfsvoering en vindt plaats in structurele afstemming met banken, de externe accountant, de auditcommissie en de raad van toezicht. De jaarrekening wordt opgesteld vanuit de continuïteitsveronderstelling, met nadrukkelijke aandacht voor de financiële houdbaarheid op de lange termijn.

Het financieel kader voor 2025 sluit aan bij de maatschappelijke opgave waarvoor het Spaarne Gasthuis staat: het blijven leveren van passende zorg voor een groeiende en vergrijzende populatie in het verzorgingsgebied, terwijl de beschikbaarheid van zorgpersoneel structureel onder druk staat. In de kaderbrief 2025 is deze spanning expliciet benoemd: de zorgvraag blijft toenemen, terwijl de personele capaciteit slechts beperkt kan meegroeien. Dit vraagt om scherpe keuzes, zowel financieel als organisatorisch, en om een andere manier van sturen op productie, capaciteit en kosten. Financieel beleid en strategische transformatie zijn daarmee onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Voor 2025 lag de prioriteit op het realiseren van een rendement van 3% op het nettoresultaat, ondersteund door een operationeel resultaat (EBITDA) van circa 7,8% van de omzet. Dit operationele resultaat vormt een belangrijke financiële randvoorwaarde voor het functioneren van het ziekenhuis. Het stelt het Spaarne Gasthuis in staat om rente- en afschrijvingslasten te dragen, te blijven voldoen aan financieringsafspraken en tegelijkertijd ruimte te behouden voor noodzakelijke investeringen en veranderprogramma’s. Deze financiële ruimte is nodig om uitvoering te geven aan strategische keuzes op het gebied van passende zorg, passend personeel, passende bedrijfsvoering en toekomstbestendige huisvesting, zoals uitgewerkt in de programmatische aanpak.

Na het in 2024 op orde brengen en stabiliseren van de zorgcapaciteit, vormt dit financiële fundament de basis voor een volgende fase: de structurele transformatie van zorgprocessen. Deze transformatie is noodzakelijk om de groeiende zorgvraag op te vangen binnen de grenzen van beschikbare capaciteit. De combinatie van een toenemende zorgvraag en blijvende arbeidsmarktkrapte vraagt om een fundamentele verandering in de manier waarop zorg wordt georganiseerd en geleverd. Dit betekent dat het verminderen van onnodige variatie, het verbeteren van voorspelbaarheid en doorstroming, het beter afstemmen van zorgvraag en beschikbare capaciteit centraal komen te staan.

In dit kader wordt sterker gestuurd op samenhang tussen financiële kaders, productieafspraken en capaciteitsmanagement. Door integraal te kijken naar zorgvraag, personele inzet en ondersteunende processen ontstaat beter inzicht in waar knelpunten ontstaan en waar gerichte interventies nodig zijn. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen vakgroepen, management en ondersteunende afdelingen en om een meer vooruitkijkende manier van sturen.

Het ICM 3.0-initiatief speelt hierin een centrale rol. Door zorgprocessen beter te structureren en waar mogelijk variabiliteit te verminderen, ontstaat meer grip op planning en benutting van capaciteit. Dit maakt het mogelijk om met dezelfde personele inzet meer zorg te leveren, zonder concessies te doen aan kwaliteit en patiëntveiligheid. ICM 3.0 vormt daarmee een belangrijk verbindend element tussen financieel beleid en strategische transformatie: het ondersteunt een gezonde bedrijfsvoering én draagt bij aan het toekomstbestendig organiseren van zorg in een context van structurele schaarste.

Het resultaat over 2025 bedraagt € 23,9 miljoen enkelvoudig en € 23,6 miljoen geconsolideerd. Bij een totale omzet van € 624,4 miljoen komt dit neer op een resultaatmarge van circa 3,8%. Hiermee ligt het resultaat boven het in de sector gehanteerde normatieve resultaatniveau van circa 2–3%, dat nodig wordt geacht om investeringen, vermogensopbouw en financiële continuïteit te waarborgen. Het resultaat wordt volledig aangemerkt als regulier resultaat; er is in 2025 een beperkt netto financieel effect door eenmalige posten.

De EBITDA bedraagt € 53,4 miljoen, wat neerkomt op een EBITDA-marge van 8,6%. Dit onderstreept de solide operationele kasstroom van de organisatie en biedt ruimte om reguliere investeringen uit de eigen kasstroom te financieren. De financiële positie van het Spaarne Gasthuis blijft daarmee robuust en biedt een goede basis voor toekomstige investeringen, waaronder de verdere voorbereiding van de huisvestingsplannen. Zolang deze plannen zich nog in de voorbereidende fase bevinden, is het aantrekken van aanvullende externe financiering niet noodzakelijk.

Het Spaarne Gasthuis past sinds 2022 horizontaal toezicht toe, met de nadruk op vertrouwen, samenwerking en continue verbetering. Het Spaarne Gasthuis heeft als beleid om geen afgeleide financiële instrumenten te gebruiken om (tussentijdse) rentefluctuaties te beheersen.

In 2025 heeft IZT belangrijke stappen gezet: zowel op applicatie gebied ter ondersteuning van de vernieuwing van de zorg, alsmede op infrastructureel vlak binnen de zorg en binnen de basis IT Infrastructuur (Datacenters, Servers, Netwerken).

Er is veel effort gestoken in het upgraden en patchen (bijwerken) van hardware systemen, operating systemen, applicaties en middleware (bijvoorbeeld Databases). De achterstand in het wegwerken van verouderde IT-systemen (hard- en software, z.g. Legacy) is voor het overgrote deel ingelopen.

In 2025 is het datacenter vanuit Haarlem Zuid verplaatst naar een externe locatie, vooruitlopend op evt. vernieuwbouwplannen en omdat de kosten voor het naar hedendaagse standaarden brengen van het bestaande datacenter onevenredig hoog waren.

Tevens is de nieuwe partner voor netwerkbeheer en vernieuwing in 2025 gestart met het in beheer nemen, bijwerken en structureel vernieuwen van het netwerk van het Spaarne Gasthuis.

In lijn met de datacenter verhuizing zijn het core-netwerk (datacenter) en de perifere netwerksystemen vernieuwd. Die twee zaken leggen de basis voor de verdere IT-vernieuwing van het Spaarne Gasthuis. Daarnaast is in 2025 de werkplek vernieuwd door alle werkplekken te upgraden naar courante Windows en Office-versies.

In de Zorg-IT zijn belangrijke stappen gezet door een start te maken met de vernieuwing van het VOS systeem in Hoofddorp en daaraan gekoppeld de introductie van Zorg-Smartphones voor verplegend personeel. Het Spaarne Gasthuis heeft vooropgelopen in de implementatie van MITZ binnen de EPIC NL vereniging en de door het Spaarne Gasthuis gecreëerde inrichting wordt nu in verschillende EPIC huizen geïmplementeerd. (MITZ is de landelijke voorziening voor het vastleggen van Online Toestemming t.b.v. de Nederlandse Zorg).

Ook op Integratie vlak zijn vernieuwingen gerealiseerd door de implementatie van Met Spoed Beschikbaar berichten en daarnaast is er een start gemaakt met de inrichting van Digitale Pathologie en de vervanging van de Archief Storage onder het PACS.

Vanaf 2025 worden in de ruimtes die gebruikt worden voor Multi-Disciplinaire overleggen (maar ook reguliere vergaderruimtes) zowel de fysieke inrichting als de opzet van de vergader apparatuur vernieuwd naar moderne, hedendaagse standaarden.

Het Spaarne Gasthuis werkte, net als in voorgaande jaren, ook in 2025 nauw samen met Connect4Care voor het realiseren van databeschikbaarheid, ICT-oplossingen en digitale regionale samenwerking. In 2025 zijn voorbereidingen getroffen voor de fusie tussen Connect4Care en Sigra per 1 januari 2026.

Tot slot is een start gemaakt met de technische en organisatorische integratie van de apotheek in het Spaarne Gasthuis en is een nieuw medicijn-voorraad beheersysteem geïmplementeerd.

Het Spaarne Gasthuis heeft reeds in 2023 de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 ondertekend. De Green Deal omvat vijf thema’s om als sector toekomstbestendige zorg te kunnen leveren: gezondheidsbevordering, kennis & bewustwording vergroten, CO2-reductie, circulaire zorg, milieu-impact medicatie verminderen. Ons ziekenhuis is sinds 2023 ‘goud’ gecertificeerd voor alle 3 locaties voor het zorg-specifiek milieumanagementsysteem Milieuthermometer Zorg. Hiermee is het Spaarne Gasthuis één van de vijf Nederlandse ziekenhuizen die deze certificering hebben behaald. 

In 2025 zijn we weer een stapje dichter bij de Green Deal doelstellingen gekomen en dichter bij de duurzaamheidsambities in ons Meerjarenplan duurzaamheid 2025-2030. Uiteraard is het onze ambitie om in 2026 weer de jaarlijkse Milieuthermometer audit te behalen en dus het ‘gouden’ certificaat voor alle 3 locaties te behouden. 

Twee resultaten op het gebied van afval en energie in 2025 zullen we nader toelichten. 

In een ziekenhuis wordt veel afval geproduceerd. In het Spaarne Gasthuis ongeveer 3.000 kg per dag. In 2025 hebben we die hoeveelheid weer verder weten terug te dringen: 10% minder restafval en 6% minder afval in totaal (tegelijkertijd is er 1% meer geopende diagnose-behandel-combinaties t.o.v. 2024). Dit hebben we onder meer bereikt door steeds meer herbruikbare/wasbare producten te gebruiken, door continu bewustwording te creëren rondom zuinig omgaan met materialen en betere afvalscheiding. 

Daarnaast verbruikt een ziekenhuis veel energie. Het Spaarne Gasthuis staat qua stroom- en gasverbruik ongeveer gelijk aan het verbruik van 3.300 gemiddelde huishoudens per jaar. Ten opzichte van 2015 is er al 35% gas en 18% stroom bespaard. In 2025 is er dankzij een aantal structurele gasbesparingsmaatregelen 5% minder gas per graaddag verbruikt ten opzichte van vorig jaar.

Als inkoper van medisch specialistische zorg (MSZ), zijn de zorgverzekeraars een belangrijke externe partner voor het Spaarne Gasthuis. De MSZ is door alle zorgverzekeraars gecontracteerd. Met marktleiders Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid zijn meerjarencontracten gesloten voor de periode 2023-2025. Met ingang van 2026 is ook een meerjarencontract met CZ gesloten. In het najaar van 2025 is de contractering voor 2026 succesvol afgerond met onder andere nieuwe meerjarencontracten met Zilveren Kruis, Zorg en Zekerheid en CZ tot gevolg.

Spaarne Gasthuis sluit daarnaast contracten voor specialistische zorg voor psychiatrische patiënten (psychiatrische afdeling algemeen ziekenhuis, PAAZ) en paramedische zorg.

Naast de intensieve relaties tussen het Spaarne Gasthuis en de zorgverzekeraars op tactische niveau is er regulier contact op bestuurlijk niveau.

Om in de toekomst met hetzelfde aantal medewerkers voldoende zorg te kunnen blijven leveren aan het stijgende aantal patiënten, heeft het Spaarne Gasthuis in 2024 besloten zo snel als mogelijk de acute en klinische zorg te willen concentreren. Na de concentratie zijn de acute en klinische zorg op één locatie georganiseerd en overnachten er alleen op die locatie nog patiënten. Deze locatie is 24 uur per dag 7 dagen per week geopend. De andere locatie wordt hiermee een centrum voor dagbehandeling met poliklinische zorg en is ’s avonds, ‘s nacht en in het weekend gesloten.  

Vanaf 2024 zijn diverse onderzoeken uitgevoerd naar de mogelijkheden om in Hoofddorp of Haarlem Zuid de 24/7 locatie te realiseren met zoveel mogelijk inzet van bestaand vastgoed. Eind 2025 zijn deze onderzoeken naar de mogelijkheden om versneld te concentreren in de afrondende fase. In 2026 zal worden besloten op welke locatie het 24/7 ziekenhuis zal worden gevestigd.  

Voor de derde locatie van het Spaarne Gasthuis wordt onderzocht hoe de locatie samen met ketenpartners ingezet kan worden ten behoeve van de zorg in de regio met een beperkte (poliklinische) ziekenhuisfunctie.  

Het onderhoud van onze gebouwen en installaties wordt risico gestuurd uitgevoerd waarbij de veiligheid van patiënten, medewerkers en bezoekers en compliance aan wet- en regelgeving centraal staat. In 2025 is het onderhoud conform planning uitgevoerd. Ook op compliance gebied, zoals luchtbeheersing in operatie-, behandel- en isolatiekamers, legionellabeheersing, brandveiligheid, energiebesparende maatregelen en medische gassen, zijn stappen gezet om te zorgen dat alle systemen binnen de richtlijnen blijven functioneren.  

Duurzaamheid is binnen huisvesting een belangrijk thema. In 2025 werden de voorbereidingen getroffen voor het verduurzamen van de luchtbehandeling op alle locaties. Daarnaast werden een aantal projectmatige verbouwingen aan onze huisvesting opgeleverd, waaronder de serverruimtes in Hoofddorp, de keuken in Haarlem Zuid, het restaurant in Haarlem Noord en het aanpassen van de ruimtes voor multidisciplinair overleg op alle locaties in samenwerking met IZT. 

Onze medewerkers van de technische dienst vormen een onmisbare schakel in het leveren van 24 uurs zorg. Ook in 2025 bleef de dienst in staat voldoende geschikte medewerkers aan te trekken. Dit blijft een punt van aandacht. Door de verbeterde onderhoudsstaat waren er minder grote calamiteiten gerelateerd aan onze gebouwen en installaties. 

Het vervangen van het meubilair is in 2025 voornamelijk gericht geweest op het verbeteren van de ARBO omstandigheden, onder andere door het plaatsen van een groot aantal elektrische zit-sta bureaus. 

Het belangrijkste aandachtspunt m.b.t. risicomanagement blijft dat ons vastgoed wat betreft omvang en functionaliteit aan moet sluiten bij de toekomstige zorgverlening en zorgvraagontwikkeling. Daarnaast is de betaalbaarheid van de vernieuwbouw een belangrijk aandachtspunt.