5. Invloed van belanghebbenden

In een complexe organisatie als het ziekenhuis is het van wezenlijk belang om continu verschillende perspectieven mee te wegen. Dat geldt voor interne belanghebbenden zoals cliënten, medewerkers en zorgprofessionals, maar ook voor externe belanghebbenden zoals gemeenten, zorgverzekeraars en financiële partners.  

Terugblik op 2024

Het speerpunt van de OR voor 2024 was onder andere de medezeggenschap meer vorm te geven door de achterban meer te betrekken bij de OR. Dit is gedaan door enquêtes uit te zetten onder de achterban en op die manier informatie op te halen over bepaalde onderwerpen.

Thema’s en onderwerpen van gesprek in 2024, waren onder andere een aantal werktijden wijzigingen ten behoeve van en op verzoek van de medewerker. Voortkomend uit 2023 met “de medewerker op 1” is er veel aandacht besteed vanuit de OR aan de implementatie en uitvoering van gewenst gedrag en het attentiebeleid. Ook heeft de OR meerdere trajecten doorlopen op het gebied van een veilige, gezonde en plezierige werkomgeving zoals onder meer op het verzuim & preventiebeleid en op een aangepaste vorm van roosteren waarbij de medewerker meer inspraak heeft op diens rooster. In 2024 is er gekozen voor een nieuwe strategische koers waarbij de OR goed is aangehaakt en welke de OR met veel interesse en belangstelling heeft gevolgd (en zal blijven volgen). Daarnaast is de aanstelling van een nieuwe bestuurder weer een belangrijk onderwerp van gesprek geweest. De OR is formeel om advies gevraagd over het profiel voor de derde bestuurder en de benoeming van de geselecteerde bestuurder. Ook heeft de OR meegedacht over het profiel van de nieuwe voorzitter raad van toezicht.

De OR van Spaarne Gasthuis heeft in 2024 ook veel aandacht besteed aan de fusie met de SAHZ, in het bijzonder in het integreren van de OR van SAHZ in de OR van het Spaarne Gasthuis. In overleg werd afgesproken dat de OR van SAHZ per 1 januari 2024 in zijn geheel aansloot bij de vergaderingen van de OR van het Spaarne Gasthuis. De OR SAHZ bleef formeel nog wel een aparte OR tot de verkiezingen. In oktober 2024 vonden er nieuwe verkiezingen plaats voor de ondernemingsraad van Spaarne Gasthuis. Bij de verkiezingen zijn twee zetels aangewezen voor leden van de apotheek.

In 2024 bestond de ondernemingsraad uit: voorzitter Amerens Popma (tot nov-2024), vicevoorzitter Ingrid Duijvelshoff (tot nov-2024) na de verkiezingen van de nieuwe OR werd Ingrid Duijvelshoff de voorzitter en Sander van den Raadt de vicevoorzitter. De overige OR leden zijn: Amerens Popma, Kitty Jansen-van Putten, Anouk Jellema, Rob Jonker, Sandra Jore-van Rijn, Marc van Kesteren, Marianne van der Klis-Schoenmaker, Agnieszka Kloos, Ellen Meuleman, Tamar Verhoeven, Dave Kreekel, Maaike Lagerwey, Jacqueline Thörig, Mariette Brasser, Jirka Born, Danny Koningen en Susanne Bouman.

Terugblik 2024

Om goed in contact te blijven met de achterban, het patiëntperspectief te kunnen beoordelen en in te brengen, de ontwikkelingen in de zorg te kunnen volgen en het werk verder te professionaliseren haalde de cliëntenraad in 2024 informatie en kennis op via o.a. de volgende manieren. 

• Het regionaal overleg Cliëntenraden (van ziekenhuizen binnen SIGRA verband).
• Regelmatig in gesprek met (staf)functionarissen voor aanvullende informatie over actuele zaken binnen het ziekenhuis.
• De portefeuille Patiëntenzorg heeft deelgenomen aan een initiatief van de projecten van de afdeling Strategie, de ‘patiënten participatie-wasstraat’.
• De CR is altijd met minimaal twee leden aanwezig geweest bij de spiegelgesprekken.
• Achterbanraadpleging door middel van een halfjaarlijks gesprek met vrijwilligers en contacten met de afdeling patiëntenvoorlichting.
• De portefeuille KV&I liet zich regelmatig informeren over ontwikkelingen op het terrein van wetenschap, onderwijs en digitalisering.

Verschillende leden van de cliëntenraad namen deel aan een aantal commissies en werkgroepen van de organisatie zoals:

• Kwaliteitsraad XL
• Commissie Kwetsbare Ouderen in de Zorg (CKOZ)
• Commissie Ethiek
• Regiegroep mensgerichte zorg
• PIT (Patiënten Inzichten Team)
• Onconovo+

In 2024 heeft één lid afscheid genomen van de cliëntenraad en is gestart met de werving van twee nieuwe leden. Eind 2024 bestond de cliëntenraad uit 7 leden.

De cliëntenraad heeft als taak de gemeenschappelijke belangen van (toekomstige) cliënten/patiënten en hun naasten in het adherentiegebied van het Spaarne Gasthuis te behartigen. Al geruime tijd leeft binnen de cliëntenraad het besef dat het multiculturele deel van de bevolking helaas sterk ondervertegenwoordigd is in de raad. Om dit gemis te ondervangen zijn in het verleden diverse pogingen ondernomen om deze lacune in te vullen. Deze hebben helaas niet tot het gewenste resultaat geleid. Om toch de stem van deze doelgroep binnen de CR gehoord te krijgen is besloten om een adviseur te zoeken die zich, met name in de wijk Schalkwijk te Haarlem, zal gaan informeren over de behoeftes van dit stadsdeel in relatie tot de doelstellingen van de CR.

Deze stem is gevonden in de persoon van de heer Aloys Ndakoraniwe. De heer Ndakoraniwe zal per 1 januari 2025 starten als adviseur van de cliëntenraad en op termijn mogelijk als vast lid toetreden tot de CR.

Terugblik 2024

De in september 2023 ingezette andere vergaderstructuur tussen het bestuur van de MSCK en de raad van bestuur Spaarne Gasthuis is in 2024 voortgezet. Concreet betekent dit een gezamenlijk bestuurlijk overleg waarvan de agenda in overleg tot stand komt. Deze structuur heeft per saldo geleid tot een meer inhoudelijk gesprek tussen de bestuurders. Eens per twee weken vindt dit bestuurlijk overleg plaats waarbij alternerend het voorzitterschap wordt ingevuld door de voorzitter raad van bestuur en de voorzitter van de MSCK.

In 2024 waren onder andere onderwerpen van gesprek: het op orde krijgen van productiecapaciteit op de OK, de inzet van de OK op locatie Haarlem Noord, de concentratie van zorg, de vastgoedstrategie en verschillende vakgroep aangelegenheden. Ten aanzien van dit laatstgenoemde punt is afgesproken meer structuur aan te brengen in de voorbereiding van de vakgroep aangelegenheden. Periodiek zijn daartoe 3-4 vakgroepen geagendeerd geweest. Daarnaast heeft de MSCK-advies gegeven over de nieuw aan te stellen COO, over twee nieuw aan te stellen leden van de raad van toezicht Spaarne Gasthuis, over het functieprofiel voor een nieuwe voorzitter raad van toezicht Spaarne Gasthuis en tenslotte een advies omtrent de herijking van de strategische koers.

Per 1 januari 2024 is toegetreden tot het bestuur van de MSCK Arinda Brinkman (anesthesioloog met als belangrijke portefeuille financiën). Per september 2024 is Bart Titulaer (klinisch fysicus) Léon Winkel (kinderarts) opgevolgd met als meest belangrijke portefeuille stafleden in dienstverband. Ultimo 2024 bestaat het bestuur derhalve uit Anneke van Paassen (voorzitter), Bart Titulaer (vice voorzitter), Marijke Eurelings, Arinda Brinkman en Stefan Koomen. Het bestuur wordt adequaat ondersteund door het bureau medische staf (ten behoeve van de leden) en een afdeling MSCK-HR (ten behoeve van de personeelsleden).

Niet alleen binnen het bestuur van de MSCK hebben wisselingen plaatsgevonden; ook binnen de groep van medisch managers. In het verslagjaar zijn nieuwe medisch managers gestart bij de volgende afdelingen: anesthesiologie, chirurgie, neurochirurgie, nucleaire geneeskunde, pathologie, urologie, SEH en gispkamers

De MSCK heeft vier statutaire commissies; ook daar hebben enkele wisselingen plaatsgevonden. Binnen de commissie financiën heeft per september een wissel plaatsgevonden. Binnen de commissie kwaliteit en veiligheid heeft de vice voorzitter per juni haar taken beëindigd. Besloten is het vice voorzitterschap qua uren uit te breiden. Zij is per september opgevolgd door twee collega’s.

Verder is zeer vermeldenswaard dat ook de MSCK meer aandacht en inhoud geeft aan het onderwerp gewenst gedrag. Binnen de medische staf bestaat sinds vele jaren een eigen vertrouwenscommissie; naar deze commissie kunnen stafleden worden verwezen die op enigerlei wijze problemen ervaren, dan wel in een lastige situatie terecht zijn gekomen. Deze commissie bestond sinds het prille begin uit drie stafleden. In de periode 2023/2024 zijn twee leden met pensioen gegaan en in die periode is dan ook besloten de commissie uit te breiden met zes leden; waarbij tevens is gedacht aan een meer evenwichtige verdeling man-vrouw. De commissie bestaat in 2024 dan ook uit in totaal zeven leden.

Tenslotte geeft de MSCK ook aandacht en inhoud aan het delen van kennis. Zo zijn er in het verslagjaar (weer) gastcolleges verzorgd aan de VU (Vrije Universiteit/ bestuurskunde/ afstudeerrichting besturen van zorgvernieuwing) en de EUR (Erasmus Universiteit/European School of Health Policy & Management/vak management van zorgorganisaties). Deze colleges zijn inmiddels opgenomen in het curriculum aldaar. In het verslagjaar zijn daarnaast verzoeken ontvangen voor kennisdeling bij de NZa en Movir (verzekeraar voor arbeidsongeschiktheid voor medisch specialisten). 

Terugblik 2024

Het VSC heeft in 2024 de ontwikkeling van professionele zeggenschap in het Spaarne Gasthuis verder doorgezet. Er is een netwerk van verpleegkundige councils opgezet met verschillende thema’s en doelgroepen. De councils bestaan uit verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten in samenwerking met collega’s uit de ondersteunende diensten. In ieder council is er een link met een lid van VSC om de verbinding te houden met het VSC-bestuur. Zoals bijvoorbeeld het council Digitaal met de chief nursing information officer als coördinator en het council Verpleegkundig specialisten waarin de groep verpleegkundig specialisten vertegenwoordigd is. Door middel van de councils kunnen er vragen vanuit de verpleegkundige beroepsgroep opgepakt worden door het VSC-bestuur en vice versa kunnen er projecten uitgezet worden naar de councils vanuit vragen van het (VSC) bestuur en/of management. Het doel is om de professionele zeggenschap van verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten in het Spaarne Gasthuis te vergroten door onder andere de (door)ontwikkeling van deze coucilstructuur.

De samenstelling van het VSC-bestuur is eind 2024 als volgt: Marit Tervoort-Ras (voorzitter), Suze Beelen (vicevoorzitter), Wouter Weyland (CNIO), Mariken Klozen, Jeanette Sieburgh, Christiene van der Laarse, Sandy van Olst-Fassaert, Sharon Lammers en Jessica Groen.

Spaarne Gasthuis is onderdeel van een netwerk van regionale en nationale stakeholders. Regionale samenwerking is een van de pijlers van het Integraal Zorgakkoord en strategisch van groot belang. Het Spaarne Gasthuis zoekt de samenwerking actief op. De raad van bestuur overlegt op bestuurlijk niveau met onder andere de huisartsen, patiëntenorganisaties, omliggende ziekenhuizen, ROAZ, banken en kapitaalverschaffers, het Waarborgfonds Zorg, (zorg)verzekeraars, brancheverenigingen, opleidingsinstellingen, de gemeenten en externe toezichthouders (zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd). Met de komst van het IZA is het overleg tussen een groot aantal van deze stakeholders ook geformaliseerd in regionale bestuurlijke tafels.

Het belang en de waarde van de relaties met de externe stakeholders is in 2024 ook verder versterkt door de herijking van de transformatie- en huisvestingsopgave van het Spaarne Gasthuis. Het Spaarne Gasthuis is onderdeel van een keten van zorgverlening en een sociaal systeem en ook andere partijen in dit systeem staan voor strategische (vastgoed)keuzes. Met het besluit van juli 2024 om in te zetten op eerdere klinische concentratie van de 24/7 zorg en het gebruik van bestaand vastgoed, is ook een traject gestart om met verschillende stakeholders in kaart te brengen wat de verschillende scenario’s voor impact hebben op deze stakeholders en welke zorgen er zijn en waar keuzes elkaar kunnen versterken.

In dat kader zijn in 2024 – naast de reguliere IZA tafels – verschillende gesprekken gestart met zorgpartners (onder andere de VVT, huisartsen, GGZ, verloskundigen, ambulance). Sinds januari 2025 zijn deze gesprekken verbreed door partijen uit alle gemeenten aan één tafel uit te nodigen. Insteek van de gesprekken is geweest om in beeld te krijgen welke impact verschillende keuzes van partijen in het zorgsysteem op elkaar kunnen hebben om dit als één van de elementen mee te kunnen wegen in de strategische keuzes die verschillende zorgpartners te maken hebben, in het bijzonder in vastgoedkeuzes.

Daarnaast heeft de raad van bestuur gesproken met verschillende vertegenwoordigers uit de lokale politiek. Naast de burgemeesters en wethouders, is ook met verschillende gemeenteraden gesproken over de zorgen van inwoners, de uitdagingen in de zorg en de visie van het Spaarne Gasthuis op het blijvend toegankelijk houden van de tweedelijns zorg voor de 500.000 bewoners in het verzorgingsgebied. Daarbij is van belang dat de gemeenten in ons verzorgingsgebied niet alleen een belanghebbende van het Spaarne Gasthuis zijn, maar ook een ketenpartner om via het sociaal domein gezamenlijk te zorgen dat ook in de toekomst de 24/7 zorg toegankelijk blijft voor de bewoners in onze regio.

Als inkoper van medisch specialistische zorg, zijn de zorgverzekeraars een belangrijke externe partner voor het Spaarne Gasthuis. De medisch specialistische zorg van het Spaarne Gasthuis is door tien verschillende zorgverzekeraars ingekocht. De zorgverzekeraars met de grootste marktaandelen in het Spaarne Gasthuis zijn: Zilveren Kruis, Zorg en Zekerheid, VGZ en CZ. Gezamenlijk namen zij ongeveer 85% van de geleverde zorgwaarde af. Met marktleiders Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid zijn meerjarige contracten gesloten voor de periode 2023-2025. Net als voorgaande jaren sloot het Spaarne Gasthuis daarnaast overeenkomsten voor de paramedische zorg, zorg voor asielzoekers en illegalen, zorg voor kinderen die daar recht op hebben op grond van de jeugdwet, zorg vallend onder de wet langdurige zorg, zorg voor de leden van de Krijgsmacht en specialistische zorg voor psychiatrische patiënten (psychiatrische afdeling algemeen ziekenhuis, PAAZ). Naast de intensieve relaties tussen de zorgverzekeraars en het Spaarne Gasthuis op tactische niveau, is er ook regulier contact op bestuurlijk niveau. In 2024 heeft ook specifiek overleg met de verzekeraars plaats gevonden over de visie van het Spaarne Gasthuis op het blijvend toegankelijk houden van de tweedelijns zorg voor de 500.000 bewoners in het verzorgingsgebied. Het besluit van het Spaarne Gasthuis om niet te investeren in nieuwbouw, maar in te zetten op het gebruik van bestaand vastgoed sloot aan bij de visie van de verzekeraars.