Voorbeelden van wat we al doen
Geneesmiddelen leveren een waardevolle bijdrage aan het voorkomen en genezen van ziekten en dragen op die manier bij aan het verbeteren van de kwaliteit van leven. Door het gebruik van medicatie komen echter ook reststoffen via urine en ontlasting in het grond- en oppervlaktewater terecht. Het doorspoelen van ongebruikte (vloeibare) medicatie via de gootsteen of het toilet draagt hier ook aan bij. Medicijnresten vormen een risico voor de dieren en planten die in het oppervlaktewater leven. Daarnaast heeft de productie van geneesmiddelen een klimaat- en milieu-impact. Redenen genoeg om medicatie gepast voor te schrijven en zo weinig mogelijk medicatie te verspillen. Hier zetten de Apotheek Spaarne Gasthuis en onze zorgafdelingen samen op in.
Gepaste verstrekking (en gepast voorschrijven) van medicijnen
Zo veel mogelijk CT contrast en medicijnresten in het afvalwater verminderen
Gepaste verstrekking (en gepast voorschrijven) van medicijnen
Wat we al doen:
- De apotheek heeft in 2025 een nieuwe module van ons elektronisch patiënten systeem geïmplementeerd, waarbij de inkoop en de logistiek van medicatie volledig is opgenomen. Het voordeel hiervan is dat er nu informatie beschikbaar is over hoeveel er van welk geneesmiddel aan welke patiënt is geleverd en toegediend. Betere informatie kan gebruikt worden om nog beter te sturen op de levering van de medicatie.
- Twee apothekers nemen actief deel aan het landelijk programma ‘Samen de Zorg Vergroenen’. Binnen dit programma worden 8 interventies voorgesteld om overmatig medicijngebruik te reduceren en verantwoord voorschrijven te bevorderen. Hiervan zijn er al twee volledig en vier deels gerealiseerd. Het is onze ambitie om nog minimaal twee aanvullende initiatieven ziekenhuisbreed te implementeren. Zo zijn we in het Spaarne Gasthuis al heel bewust bezig met paracetamol oraal geven in plaats van intraveneus. Daarnaast waren we het eerste ziekenhuis dat de indicatie en beoogde behandelduur (middels een farmaceutische ontslagbrief) van meervoudige antistollingstherapieën met de eerste lijn (openbare apotheek) deelt. Dit draagt bij aan het verminderen van het oneigenlijk gebruik van antistollingsmedicatie en dus aan de medicatieveiligheid en de duurzaamheid.
- Voor het verminderen van de retourmedicatie hebben wij al een aantal stappen genomen zoals de optimalisatie ‘medicatie op naam vs. medicatievoorraad op de afdeling’; continue monitoring van de gemiddelde ligduur op de afdeling en het mogelijk bijstellen van het ‘aantal dagen standaardlevering bij op naam leveringen’.
- Daarnaast zijn de eerste stappen gezet om het doorgebruik van thuismedicatie te implementeren. Als dit succesvol is, neemt het aantal op naam leveringen af met als gevolg minder retouren en spillage.
- Verder wordt ingezet op meer bewustwording creëren bij de verpleegkundigen, wanneer medicatie op naam door hen actief wordt aangevraagd in ons elektronisch patiëntendossier. Bijvoorbeeld om dubbele bestellingen meteen bij de bron, de aanvrager, te ondervangen en niet pas bij de apotheek.
- De apotheek maakt bij het voorschrijven van medicatie steeds meer inzichtelijk wat ‘groene keuze geneesmiddelen’ zijn en ontwikkelt instructiemateriaal met betrekking tot duurzamere keuzes rondom medicatiebestelling en –toediening.
- De apotheek levert zelfgevulde spuiten aan de OK. Deze zijn lang houdbaar en voorkomen daarmee het onnodig weggooien van niet-gebruikte spuiten die standaard worden klaargelegd voor een operatie.
Zo veel mogelijk CT contrast en medicijnresten in het afvalwater verminderen
Op het gebied van zo min mogelijk medicijnresten in het afvalwater zijn we in gesprek met het waterschap over waterzuiveringsmogelijkheden in de regio, zetten we in op de juiste afvoer van niet gebruikte medicatie (niet door de gootsteen wegspoelen) en informeren wij patiënten over het inleveren van medicijnen. Daarnaast onderzoeken wij de waterfilteringssystemen op afdelingen zoals de IC.