Onderzoeksgroepen
Het Spaarne Gasthuis telt diverse actieve onderzoeksgroepen, elk met hun eigen focus en expertise.
In dit onderdeel wordt per onderzoeksgroep verslag gedaan van de belangrijkste ontwikkelingen, onderzoeken en resultaten uit 2025.
Bariatrie
Nieuws uit het onderzoeksteam 2025: groei, mijlpalen en nieuwe studies
Ook in 2025 laat ons team zien dat groei, samenwerking en wetenschappelijke ambitie hand in hand gaan. Met nieuwe onderzoekers, belangrijke mijlpalen en meerdere veelbelovende studies in uitvoering, blijven we ons inzetten voor innovatie en verbetering van zorg voor patiënten met obesitas en cardiometabole aandoeningen.
Hoofdonderzoeker Victor Gerdes begeleidt de promovendi en bewaakt de wetenschappelijke koers. Onder zijn leiding werken arts-onderzoekers en researchmedewerkers nauw samen aan innovatieve studies binnen de obesitas- en cardiometabole zorg. De dagelijkse uitvoering en continuïteit van de onderzoeken werden mede mogelijk gemaakt dankzij de inzet van Kadriye Okur en Dorien Douma.
Nieuwe onderzoeker
Het team is versterkt met een nieuwe promovendus, Mohanad Al Masoudi. Hij houdt zich bezig met meerdere studies:
- Prevent HF-studie: een onderzoek naar het risico op hartfalen en cardiovasculaire sterfte bij deelnemers met een verhoogd risico op het ontwikkelen van hartfalen. Deze studie onderzoekt baxdrostat in combinatie met dapagliflozine.
- CHOLSTONE-studie: een studie naar het gebruik van atorvastatine ter preventie van galstenen na bariatrische chirurgie. Deze studie is ingediend bij de ethische commissie voor beoordeling en zal in 2026 gaan starten.
- REDEFINE NN9838-7910: een geneesmiddelenonderzoek en vervolg op de eerdere REDEFINE 1-studie, (ook in het Spaarne Gasthuis uitgevoerd).
BARIA-studie: richting een bijzondere mijlpaal
De BARIA-studie bleef zich sterk ontwikkelen. Inmiddels zijn er 646 inclusies bereikt. Een bijzondere mijlpaal dient zich aan: in september verwelkomen we de eerste patiënt die 10 jaar postoperatief wordt gevolgd binnen de studie. Dit belangrijke moment in het langdurige follow-up traject onderstreept de kracht en continuïteit van dit cohortonderzoek.
We blijven inzetten op langdurige follow-up, om een hoog percentage deelnemers structureel te blijven volgen.
Promovendus Jos de Waal is verantwoordelijk voor deze BARIA-studie en ook voor onderstaande Refer en Diabar studies. Daarnaast zal Jos de resultaten van de endoscopische sleeve (nieuwe behandeling bij MDL) bestuderen.
DIABAR-studie: uitdagingen in inclusie
De DIABAR-studie verloopt momenteel minder voorspoedig dan verwacht. Door de opkomst en brede beschikbaarheid van nieuwe afvalmedicatie in injectievorm, is voor diabetici de drempel voor een bariatrische operatie verhoogd. Dit heeft invloed op het inclusietempo van de studie. We blijven ons inzetten om geschikte deelnemers te informeren en te includeren, maar merken duidelijk de verschuiving binnen het behandellandschap.
REFER-studie
De REFER-studie verloopt stabiel en volgens planning. De studie blijft waardevolle inzichten geven in verschillen in lever- en vetweefsel, bloedmetabolieten en darmmicrobiota tussen verschillende patiëntengroepen.
Breadfruit- en GHAST-studie
De Breadfruit-studie onder leiding van Daniel Baars verloopt goed. De inclusies lopen door en het onderzoek naar de invloed van een fructosearm dieet op insulinegevoeligheid en darmbacteriesamenstelling blijft zich ontwikkelen.
Daarnaast is Daniel gestart met de GHAST-studie. Deze studie onderzoekt de directe effecten van glucose op de lever bij patiënten met en zonder leververvetting. Het is een veelbelovend en innovatief onderzoek. Er zijn in totaal 40 inclusies nodig. De studie is volop in uitvoering en er zijn nu 5 deelnemers.
REDEFINE
De REDEFINE-studie bevindt zich in de vervolgfase en blijft zich ontwikkelen binnen ons centrum. Met de start van REDEFINE NN9838-7910 bouwen we verder op de eerdere onderzoeksresultaten.
HOUNSFIELD- en OPERATE-studie
De HOUNSFIELD-studie, onder leiding van Bregje de Louweren, onderzoekt of een low-dose CT-scan even effectief is als een normale CT-scan bij de diagnostiek van buikpijn. Deze studie verloopt goed en heeft inmiddels 75 inclusies bereikt.
De OPERATE-studie heeft de inclusie afgerond met 2134 deelnemers en bevindt zich in de fase van dataverwerking.
Cardiologie
De afdeling CardioResearch valt onder de MSCK en werkt via de Werkgroep Cardiologische centra Nederland (WCN) samen met meer dan 50 andere ziekenhuizen in Nederland aan hoogwaardig klinisch onderzoek.
Team
In 2025 nam het team, vanwege zijn pensionering, afscheid van dr. Aaf Kuijper als hoofdonderzoeker. Hij is opgevolgd door dr. Laurens Swart en Laura Breukel, die per juli 2025 de regie over alle studies hebben overgenomen. Naast hen bestond het research team uit twee senior research coördinatoren (Debby Zweers en Esther Bayraktar-Verver) en een researchverpleegkundige (Alma Qureshi). Alma heeft in november 2025 afscheid genomen en wordt per 1 januari 2026 opgevolgd door een oudgediende die het team, na 9 jaar als CRA te hebben gewerkt, weer komt versterken: Manouk Schiks. Daarnaast werd het team bijgestaan door researchondersteuners Felim Murphy en Erika Groeneveld.
De vakgroep heeft er in 2025 voor gekozen om research een speerpunt te maken. Daarom is er meer tijd beschikbaar gemaakt voor de hoofdonderzoekers en de research professionals. Dit gaf ruimte om dit jaar op zeer actieve wijze aan meerdere investigator-initiated studies mee te doen en een aantal wetenschapsstudenten te begeleiden.
Het studieportfolio omvatte in 2025 met name follow-ups van fase-drie WMO-studies. Het ging onder meer om: onderzoeken naar behandeling van obesitas bij patiënten met hart- en vaatziekten, behandeling van hoog Lipoproteine(a) en de Nederlandse investigator-initiated DECISION studie (digoxine bij hartfalen), TITRATE-HF (registratie van medicamenteuze behandeling van hartfalen) en EQUAL studie (detectie van atriumfibrilleren met smart watch). De interne investigator-initiated ESCEB studie (toegevoegde waarde van echo bij screening cardiale emboliebron) werd afgerond en gepresenteerd op het najaarscongres van de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie. Als gevolg hiervan neemt Laura Breukel zitting in een landelijke werkgroep van het Less is More project om de bestudeerde werkwijze ook landelijk te implementeren.
Ook deden we in 2025 mee aan het Europese registry EURO-ASPIRE VI en aan de Nederlandse observationele GOLDEN studie. Het Spaarne Gasthuis heeft daarvoor van alle niet-academische ziekenhuizen de meeste patiënten geïncludeerd: maar liefst 203 patiënten deden mee. In het kader van deze onderzoeken zijn twee wetenschapsstages van de masteropleiding geneeskunde aan de VUmc begeleid, met succesvolle masterscripties tot gevolg.
Eind 2025 is gestart met een nieuwe fase-drie studie (MARITIME-CV) waarin het effect van een nieuwe GLP1/GIP-analoog op cardiovasculaire uitkomsten wordt onderzocht bij patiënten met overgewicht en bewezen hart- en vaatziekte. Vanwege een gedegen voorbereiding, waarbij al bijna een jaar van te voren gestart was met pre-screenen, kon een vliegende start worden gemaakt. Zo behoort de CardioResearch van het Spaarne Gasthuis nu tot de top 3 includerende centra van de wereld. Ook begonnen we in 2025 met het Nederlandse investigator-initiated DUTCH-WAIST onderzoek, waarin wordt onderzocht of gewichtsreductie middels semaglutide bijdraagt aan de behandeling van boezemfibrilleren.
Voor 2026 kijkt het team vooruit naar het tweede cohort van de GOLDEN studie, waarin opnieuw ca. 200 patiënten zullen worden geïncludeerd, alsook verdere inclusies in de MARITIME-CV en DUTCH-WAIST. Ook zullen we beginnen met een fase-twee onderzoek naar een nieuw medicijn voor boezemfibrilleren (END-AF). In de pijplijn zitten twee Lp(a) studies MK-7262 (fase-twee) en OCEAN-CCTA (fase-drie), alsook de open-label extension studie van de HORIZON en de HF-POLARIS-studie: een fase-drie onderzoek naar een GLP1+amyline-antagonist bij patiënten met hartfalen en overgewicht.
Chirurgie
De ALPACA-studie (Laparoscopic Antibiotic Lavage to Prevent Intra-abdominal Abscess formation in Complicated Appendicitis) is een door ZonMw gefinancierde multicenter-, gerandomiseerde, gecontroleerde trial (RCT), geïnitieerd door het Spaarne Gasthuis. De studie onderzoekt de effectiviteit van laparoscopische antibioticaspoeling direct na verwijdering van de appendix ter preventie van intra-abdominale abcessen bij patiënten van 8 jaar en ouder met een complexe appendicitis. Dat wil zeggen: appendicitis met perforatie of een abces in de buik. Na een operatie bij complexe appendicitis ontstaat relatief vaak een abces in de buik. Dat vraagt om heropname en vaak een re-interventie. De studie beoogt deze complicatie te voorkomen.
De studie ging in maart 2025 van start en ontwikkelt zich voorspoedig. Momenteel participeren 8 ziekenhuizen in Nederland en zijn 230 van de beoogde 752 patiënten geïncludeerd. De inclusie ligt daarmee vóór op de planning. De komende periode wordt het aantal deelnemende centra uitgebreid naar 11 ziekenhuizen in Nederland.
Het onderzoeksteam bestaat uit arts-onderzoeker Emeline Gebro, onderzoekscoördinator Mara van Roermund, chirurgen in opleiding Nina Sluiter, Bob Berndsen en Bobby Zamaray, en chirurgen Harold Goei en Steven Oosterling, hoofdonderzoeker van de studie.
Dermatologie
Bij de dermatologie lopen verschillende wetenschappelijke studies. Drie dermatologen zijn betrokken bij het begeleiden en acquisitie van wetenschappelijke onderzoeken. Dit zijn Bert Oosting, Robert van der Leest en Dominique van Rappard.
- De AD-trust studie bekijkt het effect van lebrikizumab bij atopisch eczeem en biological.
- Bij de Strong studie bekijken we in samenwerking met de KNO en allergologie het effect van Oralair in het verbeteren van de allergologische klachten. Dit is de eerste keer dat dermatologie op wetenschappelijk gebied multidisciplinair samengewerkt.
- In samenwerking met het UMC nam de maatschap deel aan een registry studie om het effect te evalueren van JAK remmers en biologicals zoals dupilumab en tralokinumab bij patiënten met constitutioneel eczeem. Tevens nam de afdeling deel in een prurigo nodularis studie om het effect van dupilumab op prurigo nodularis te beoordelen.
- Vanuit de Bioday zijn in 2025 diverse artikelen gepubliceerd.
- In samenwerking met het Erasmus MC is de STAR-2 studie bij patiënten met alopecia areata en het effect van JAK remmers, systemische therapie en topicale therapie van start gegaan.
- De Update studie is afgerond. Het is een multi-center trial waarbij het effect van lichttherapie bestaande uit smal-spectrum UvB werd geëvalueerd tegenover optimale zalf therapie in samenwerking. Dit gebeurde in samenwerking met de afdeling dermatologie van het Amsterdam UMC (AMC). Deze studie is opgezet vanuit de kennis-hiaten onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Dermatologie en Venereologie.
Geriatrie
In 2025 zijn meerdere projecten uitgevoerd in het kader van promotieonderzoek, geïnitieerd eigen onderzoek of in samenwerking met andere vakgroepen. Lianne Huibers, Frank Malgo en Ralph Vreeswijk coördineren en superviseren de projecten. Daarnaast heeft de geriatrie in het kader van de PI-schap van Kees Kalisvaart (nu met pensioen) en Ralph Vreeswijk onderzoekslijnen kwetsbare ouderen en delier (gekoppeld aan de TEC Geriatrische Traumatologie).
PhD kandidaten.
Anne Fons werkt als aios geriatrie en werkt als PhD-kandidaat aan haar onderzoek rondom kwetsbare IBD-patiënten. In 2024 won zij tijdens het wetenschapssymposium van het Spaarne Gasthuis de eerste prijs met haar onderzoek naar de meerwaarde van de geriater bij oudere IBD-patiënten. Het onderzoek is in samenwerking met het LUMC. De verwachting is dat Anne begin 2027 promoveert.
Monique Tillemans, apotheker Spaarne Gasthuis en PhD-kandidaat, doet onderzoek bij kwetsbare ouderen op het gebied van vitaminedeficiënties, ondervoeding en delier. Haar onderzoek is in het verleden al in de prijzen gevallen tijdens het wetenschapssymposium. In 2025 won ze de wetenschapsprijs van het Spaarne Gasthuis. Het onderzoek is in samenwerking met de Universiteit Utrecht. Monique hoopt in 2026 te promoveren.
Lianne Huibers is inmiddels co-promotor van Emma Reijers, apotheker en onderzoeker vanuit het Spaarne Gasthuis (promotietraject vanuit Maastricht UMC). Zij doet onderzoek naar o.a. medicatie reviews op de afdeling geriatrie, waarbij ook gebruik wordt gemaakt van een Clinical Decision Support System (CDDS) obv STOPP/START criteria, ingebouwd in Epic.
Deelname landelijke studies
De geriatrie werkt mee aan meerdere landelijke studies, waaronder:
- de Palllihip-studie (prospectieve studie naar SPING bij conservatief behandelde patiënten met een heupfractuur)
- de ADFICE-IT studie (interventiestudie naar medicatie-gerelateerd vallen; Spaarne Gasthuis is een controle-centrum). Patiënten worden geïncludeerd op de valpoli.
Lianne Huibers neemt als lid deel aan diverse substudies vanuit de LIMONCELLO trial (Spaarne Gasthuis is zelf geen deelnemend centrum), waaronder interviews met artsen en apothekers.
De geriatrie werkt mee aan het expertpanel dat de medicatie-gerelateerde heropnames (primaire uitkomst van de studie) beoordeelt. Daarnaast is er lokale samenwerking met de neurologie (Dementree, Bridge AD) en interne geneeskunde (HATS-studie).
Wetenschappelijke stages
Diverse geneeskundestudenten hebben hun wetenschappelijke stage gedaan bij de geriatrie. Onderwerpen waren o.a. de meerwaarde van een Comprehensive Geriatric Assessment op de SEH, en hoe ervaren patiënten hun slaapkwaliteit en -kwantiteit. De eerste Health Science student deed onderzoek naar risicofactoren voor een delier bij patiënten met een heupfractuur.
Lianne Huibers heeft meerdere artsen in opleiding begeleid voor hun wetenschappelijke product:
- Judith Breuk: Algoritmes maken van de START/STOPP criteria om in te bouwen in Epic (afgerond);
- Eline Hardonk: Interviewstudie met artsen en apothekers uit de LIMONCELLO studie (posterpresentatie op geriatriedagen, meegeschreven aan conceptartikel);
- Ayla Bouwman: Beoordelen klinische relevantie van STOPP/START signalen gegenereerd door Epic voor de klinische patiënten op de geriatrie voorafgaand aan grote visite (dataverzameling loopt).
Daarnaast is er toestemming om te starten met het onderzoek Time to benefit bij osteoporose bij de kwetsbare patiënt met een heupfractuur. Hiervoor wordt nog een stagiaire gezocht.
Naast onderzoeken op medisch gebied zijn er ook stappen gezet in verpleegkundig onderzoek. Zo was er in het Spaarne Gasthuis in november 2025 een studie met als titel: Prevalence and recognition of cognitive impairment and delirium in hospitalized patients: a flash mob study.
Verder zijn voor het eerst 2 studenten van de masteropleiding biomedische wetenschappen en masteropleiding Health Science (beide van de VU) gestart met hun wetenschappelijke stage.
Gynaecologie
De vakgroep gynaecologie is wetenschappelijk erg actief.
Onderzoekslijn Asherman (STZ-functies)
Op 19 december 2025 is Miriam Hanstede gepromoveerd met haar proefschrift “The Challenges of Asherman's Syndrome: a clinical view”. Gynaecoloog Esther Kuiper had zitting in de leescommissie en Karlijn van Stralen was co-promotor. Het afgelopen jaar zijn er 3 hoofdstukken uit het proefschrift gepubliceerd als wetenschappelijke artikelen.
- De psychische gevolgen van de ziekte van Asherman. Psychologische stress komt veel voor bij niet-zwangere Asherman patiënten, met name als zij een langdurige behandeling of meerdere hysteroscopieën ondergaan.
- De effecten van het syndroom van Asherman als er na behandeling een zwangerschap ontstaat. Zwangerschappen na hysteroscopische behandeling voor Asherman blijken gepaard te gaan met een significant verhoogd risico op complicaties voor de foetus en de moeder.
- De kans op een ruptuur van de baarmoeder bij patiënten met de ziekte van Asherman. Deze vrouwen lopen het risico op een ruptuur van de baarmoeder, een zwangerschapscomplicatie met ernstige gevolgen die moeilijk te voorspellen is en ook in verband kan worden gebracht met een voorgeschiedenis van baarmoederperforatie.
Onderzoekslijn bekkenbodemproblematiek (STZ-functie)
Het Spaarne Gasthuis is coördinerend centrum voor de SUPPORT studie, een groot landelijk onderzoek naar het effect van perineoplastiek (een kleine extra ingreep) op de resultaten van verzakkingsoperaties. In het kader van dit onderzoek zijn afgelopen jaar twee artikelen gepubliceerd door Esther van Swieten.
- Een survey onder (uro) gynaecologen wereldwijd die beschrijft hoe wereldwijd wordt aangekeken tegen deze ingreep, wat de indicaties zijn, wanneer de ingreep wordt uitgevoerd en met welke techniek. Hieruit bleek dat er een enorme praktijkvariatie is bij het verrichten van deze ingreep. Er is dus prospectief onderzoek nodig.
- De analyse van de baseline gegevens van de studie. Hieruit bleek dat een perineoplastiek vooral wordt toegepast bij patiënten die a priori een hoger risico hebben op een recidief verzakking.
Op dit moment worden de 12 mnd Follow Up data geanalyseerd en we hopen deze te publiceren in de loop van dit voorjaar.
Gynaecoloog Julien Labrie heeft de 12 jaars Follow Up gepubliceerd van zijn promotieonderzoek naar de effectiviteit van opereren vs. bekkenfysiotherapie in geval van urine-incontinentie. Dit 12-jarige vervolgonderzoek toonde een zeer hoog percentage patiënten die overstapten naar chirurgische behandeling, gezien het aanzienlijke aantal non-responders op bekkenfysiotherapie. Midurethrale slingoperaties, initieel of na fysiotherapie, verbeterden de subjectieve resultaten voor matige tot ernstige stressincontinentie statistisch significant op de lange termijn, in vergelijking met alleen bekkenbodemfysiotherapie.
Labrie was ook mede-auteur in een groot onderzoek naar een nieuwe manier van baarmoederverwijdering; de V-Notes methode. Hierbij wordt de baarmoeder vaginaal verwijderd met een kijkoperatie. Deze grote landelijke cohortstudie tijdens de implementatie van de V-Notes-hysterectomie toont de veiligheid en haalbaarheid van deze nieuwe techniek aan. Met een korte operatieduur en een vergelijkbaar percentage complicaties als bij andere methoden voor baarmoederverwijdering.
In 2025 is door ZonMw een subsidie gehonoreerd voor het project “Verbeteren van uitkomsten en organisatie van bekkenbodemzorg bij vrouwen met een symptomatische prolaps”. Hoofdaanvrager en projectleider is Astrid Vollebregt (Spaarne Gasthuis), die samen met Hugo van Eindhoven optreedt als principal investigator van deze landelijke studie. Het project richt zich op het verminderen van praktijkvariatie in diagnostiek en behandeling van prolaps in zowel de eerste als tweede lijn. Door het systematisch in kaart brengen van zorgvariatie, het opzetten van een landelijk cohort en het ontwikkelen van een voorspellend model voor behandeluitkomsten, beoogt de studie de kwaliteit en organisatie van bekkenbodemzorg te verbeteren. De studie start in 2026.
Onderzoekslijn verloskunde
Binnen de verloskunde loopt de STIPP studie erg goed. Deze studie kijkt naar een nieuwe methode om de kans op vroeggeboorte te voorspellen door middel van meten van de weekheid van de baarmoedermond. Onze oud-anios Jim Meliezier hoopt te kunnen promoveren op dit onderzoek. De verwachting is dat de uitkomsten van deze studie ervoor zorgen dat we veel beter kunnen voorspellen welke patiënten te vroeg gaan bevallen, zodat veel onnodige overplaatsingen naar de derde lijn kunnen worden voorkomen.
Bart Voskamp is lokaal hoofdonderzoeker van de PACMaN-studie, een multicenter, observationeel onderzoek geïnitieerd door het Amsterdam UMC. Deze studie richt zich op de klinische betekenis en het beloop van foetale premature atriale contracties (PAC’s) tijdens de zwangerschap. Binnen het Spaarne Gasthuis worden geavanceerde ultrageluid-onderzoeken (GUO’s) verricht, zwangerschapsuitkomsten en patiëntgerapporteerde uitkomsten prospectief verzameld met als doel betere counseling en zorg voor zwangeren te ontwikkelen.
Tot slot heeft Karlijn Vollebregt meegeschreven aan de nieuwe FMS richtlijn “niet-obstetrische perioperatieve zorg bij zwangeren”, een multidisciplinaire richtlijn die gaat over adequate zorg voor zwangere vrouwen die een niet obstetrische operatie moeten ondergaan tijdens de zwangerschap.
Interne geneeskunde
Expertisecentrum anabole steroïden
In 2025 heeft het expertisecentrum anabole steroïden van het Spaarne Gasthuis de wetenschappelijke koers voortgezet, met een sterke focus op patiëntveiligheid en schadebeperking (harm reduction). Een belangrijke mijlpaal was de benoeming van hoofdonderzoeker Pim de Ronde tot bijzonder hoogleraar 'Doping en Gezondheid' aan het Amsterdam UMC op 1 juli. Deze leerstoel biedt een structurele basis voor wetenschappelijk onderzoek naar de gezondheidseffecten van prestatiebevorderende middelen.
Samen met de Dopingautoriteit organiseerden wij in Rotterdam de eerste ‘harm reduction dag’. Tijdens deze bijeenkomst werd gepleit voor een minder veroordelende houding jegens gebruikers, om de drempel naar medische zorg te verlagen. Deze visie op schadebeperking werd dit jaar ook internationaal gedeeld via een publicatie in een gezaghebbend Amerikaans wetenschappelijk tijdschrift.
Binnen de onderzoeksgroep zijn verschillende relevante studies afgerond:
- Tijs Verdegaal publiceerde over de microbiologische risico’s van verontreinigde dopingsupplementen. Daarnaast verscheen van zijn hand de eerste, gecontroleerde studie die aantoont dat gerichte voorlichting en begeleiding kunnen bijdragen aan het beperken van het gebruik van anabole steroïden.
- Joël van Os droeg bij aan de klinische kennis door hypothesen te formuleren over de oorzaken van uitblijvend hormonaal herstel na het staken van anabolengebruik.
Onze bevindingen werden gepresenteerd tijdens verschillende wetenschappelijke bijeenkomsten, waaronder het Spaarne Gasthuis Wetenschapssymposium, de Dutch Endocrine Meeting en symposia bij het Amsterdam UMC en het LUMC. Naast de vakinhoudelijke verspreiding was er in de media aandacht voor ons werk, onder meer in het dagblad Trouw en het Haarlems Dagblad. Dit draagt aan een breder bewustzijn rond de risico's van anabolengebruik.
Kinderlonggeneeskunde
De onderzoeksgroep kindergeneeskunde richt zich op doelmatigheid van zorg en zorginnovatie. De resultaten van de door ZonMw gefinancierde studie OxyKids werden eind 2025 bekend. Deze studie, naar veilige en doelmatige zuurstofsaturatie-grenzen voor opgenomen kinderen met benauwdheidsklachten laat zien dat er te snel wordt gestart en te lang doorgegaan met zuurstoftherapie. Aanhouden van de nieuwe grens van 88% verkort de opnameduur met 30% en leidt tot 20% afname van zuurstoftherapie bij kinderen. De verwachting is dat door verlaging van de saturatiegrens naar 88%, de belasting van kinderen en hun ouders fors vermindert en het beddentekort in de drukke herfst- en winterseizoenen op de kinderafdelingen zal afnemen.
De OxyKids studie werd geselecteerd voor de belangrijkste RCT sessie op het jaarlijkse European Respiratory Society Congres. Sam Louman won met zijn presentatie de SLAM sessie van het Amsterdam Kindersymposium. Voor details zie www.zorgevaluatienederland.nl/oxykids.
Ten behoeve van de implementatie van de resultaten van de OxyKids studie in alle Nederlandse algemene ziekenhuizen, zijn de ‘facilitators and barriers’ in kaart gebracht door middel van interviews met zorgverleners en ouders van patiënten en een landelijke enquête onder zorgverleners. De kostenbesparing voor de gezondheidszorg en voor de maatschappij zijn ook uitgewerkt en worden in 2026 gepubliceerd.
De Salbutamol IV studie, is een studie naar de effecten van de mogelijkheid van het geven van Salbutamol IV bij kinderen met een status astmaticus op de algemene kinderafdeling, in de richtlijn acuut astma. Aan de studie deden 27 algemene ziekenhuizen en 3 pediatrische intensive cares mee. De resultaten werden om de 3 maanden terug gekoppeld aan de centra waardoor eventuele aanpassingen van het klinische protocol direct doorgevoerd konden worden en getest. Eind 2025 sloot de inclusie in deze studie. Publicatie van de resultaten en een implementatie studie zal volgen in 2026. Voor details zie Zorgevaluatie Nederland.
De studie ‘It’s in the air’ naar de effecten van luchtvervuiling op SEH-bezoek door kinderen met luchtwegklachten is in 2025 bijna gereed gekomen voor publicatie.
De lange termijn effecten van ‘Luchtbrug’, de langlopende studie naar online astmazorg voor kinderen, werden gepubliceerd. Online astmazorg met digitale behandelplannen geeft een vermindering van zowel regulier als spoedeisend zorggebruik, terwijl een groot aantal patiënten goed gecontroleerde astma heeft.
In 2025 werd een 2e ZonMw subsidie aan ons toegekend, voor de ‘AdemHelden studie’. Het is een studie naar de dosering van luchtwegverwijders bij kinderen opgenomen met benauwdheidsklachten, uitgevoerd door verpleegkundigen in plaats van door artsen. Dit onderzoek zal naar verwachting de opnameduur verkorten en voor de patiënten een betere timing van luchtwegverwijders leiden. De komende 4 jaar wordt dit onderzoek, vanuit het Spaarne Gasthuis, uitgevoerd in 10 Nederlandse ziekenhuizen.
Longeneeskunde
Door de ontwikkelingen binnen de onderzoeksgroep en de wens om te groeien in research is het team van researchmedewerkers in april uitgebreid naar 2 personen. Zij werken in totaal 40 uur per week aan de longstudies.
Lopende studies
FABLE
Hier wordt een fluctuatieanalyse bij astma en het gebruik van biologicals onderzocht. Deze studie loopt tot januari ’27.
Adult Onset Cohort
Dit is een dataverzamelingsstudie. Er wordt onderzocht welke basiskenmerken van volwassenen met astma langdurige blootstelling aan hoge OCS-waarde voorspellen.
Tricolon
Landelijk bleef het aantal inclusies achter bij de verwachtingen. Om het includeren te stimuleren werd er voor Q2 werd een ‘wedstrijd’ georganiseerd. Het ziekenhuis met de eerste 5 inclusies in die periode zou een prijs winnen. Die prijs is door ons gewonnen!
Pneumo
Ook bij de PNEUMO bleef het aantal inclusies achter. Regie-verpleegkundigen van de longafdeling zijn door de sponsor getraind en we verwachten dat het aantal inclusies fors zal toenemen.
Ascap
Omdat het aantal inclusies niet tijdig bereikt zou worden, is de studie helaas stopgezet. De verzamelde resultaten worden wel verwerkt.
PE@Home
Eerder werd de duur van de studie verlengd. In december is de laatste landelijk benodigde deelnemer door ons geïncludeerd en gerandomiseerd.
Kol
Onderzoek naar het begrijpen van informatie die patiënten krijgen bij ontslag. Waar ligt er eventueel een probleem in de informatievoorziening?
Studies in opstartfase
AEOLUS
Dit is een medicatiestudie naar het effect van dupilumab op luchtweginfecties bij patiënten met COPD. Wij verwachten in april 2026 de eerste onderzoeksdeelnemer te kunnen includeren.
ENDURA
Ook de ENDURA is een medicatiestudie naar de werking van depemokimab als extra behandeling bij volwassenen met COPD en T2 inflammatie. De eerste inclusie wordt eind april 2026 verwacht.
VIETS
Dit is een nieuwe studie waarbij wij de eerste inclusie in mei 2026 willen doen. De studie onderzoekt wat een betere behandeling is bij een empyeem: een VATS of een behandeling met antibiotica.
Nefrologie
Sinds 2025 maakt onze nefrologieafdeling deel uit van NEFRO-NL. Dit landelijk netwerk van nefrologiecentra heeft als doel farmaceutische en onderzoeker-geïnitieerde studies te faciliteren en te bevorderen.
Op dit moment loopt de Renal Life Cycle Trial, een internationaal, gerandomiseerd onderzoek naar de werking en veiligheid van dapagliflozine bij patiënten met een ernstige nierziekte, waaronder dialyse- en niertransplantatiepatiënten. Deze patiëntengroepen werden in eerdere grote studies niet meegenomen, terwijl zij een hoog risico hebben op nierfunctiedaling en hartfalen. De studie vergelijkt dapagliflozine met een placebo om effectiviteit en veiligheid te beoordelen. Onze afdeling heeft inmiddels 12 patiënten geïncludeerd. Wereldwijd is het doel om 1750 deelnemers te includeren, naar verwachting medio 2026.
Daarnaast nemen wij deel aan de FLOW-studie en de OASIS trial, die zich momenteel in de afrondende fase bevinden.
Naast deelname aan landelijke en internationale studies hebben wij bovendien ons eigen dialysecohort opgezet. Met dit cohort willen wij verschillende klinische onderzoeksvragen beantwoorden. De eerste resultaten hiervan zijn inmiddels gepresenteerd tijdens het wetenschapssymposium. Het ging om een analyse naar risicofactoren voor CVA bij dialysepatiënten met atriumfibrilleren. Hiermee leveren wij niet alleen een bijdrage aan externe studies, maar initiëren wij ook actief eigen onderzoek binnen onze patiëntengroep.
Oncologie en hematologie
2025 was een uitstekend jaar voor de research interne oncologie en hematologie van het Spaarne Gasthuis. In totaal werden 65 patiënten geïncludeerd. Er waren in totaal 33 studies open. Ook vanuit andere ziekenhuizen is naar het Spaarne Gasthuis verwezen voor deelname in een studie. Daarnaast is met behulp van Trieneke Timmer-Haan de research- samenwerking met het Amsterdam UMC goed op de kaart gezet. Eind 2025 vierden we dat de beoogde samenwerking van het Amsterdam UMC en het SG als 1 researchafdeling juridisch is goedgekeurd en de overeenkomst door beide raden van bestuur is getekend. Het wachten is op de goedkeuring van CCMO in 2026, dan kunnen we echt van start.
Ren voor de Regio
Dit jaar is in het kader van ‘Ren voor de Regio’ een begin gemaakt met de opzet van een regionale onderzoeksinfrastructuur. Deze infrastructuur dient om de toegang tot innovatieve behandelingen in studieverband gelijk te maken voor iedere patiënt met kanker in de regio. Dichtbij huis als dat kan en alleen verder weg als dat voor complexe studies nodig is. Als onderdeel van het project worden studieprocedures regionaal afgestemd om daarmee tot snelle en efficiënte opstart en uitvoer te komen. Er is een handleiding geschreven voor onderzoekers in het Amsterdam UMC die hun onderzoeken in de regio uit willen zetten. Met dit document kunnen de onderzoeken op een uniforme manier opgestart worden in alle ziekenhuizen die zijn aangesloten bij ‘Ren voor de Regio’. Verder is begonnen met een regionaal studieoverzicht zodat duidelijk is welke studies in welk ziekenhuis worden uitgevoerd. In 2025 is er een overzicht gemaakt voor de colorectale carcinomen. Momenteel worden de overzichten van hematologie en mammacarcinomen afgerond. Voor de toekomst wordt gewerkt aan overzichten van de overige oncologische aandoeningen.
Orthopedie
In 2025 is wederom de heraccreditatie van de TEC ongecementeerde knieprothese en schouderproblematiek behaald. Deze 2 TEC’s zijn de belangrijke pijlers voor de onderzoekslijnen van de PI’s Prof. Dr. Peter Nolte en Dr. Arthur van Noort, associate professor. Diverse lokale maar ook multicenter onderzoeken worden verricht door aanstaande promovendi, arts-onderzoekers, verpleegkundig specialisten en studenten.
Marjolein Schager is als senior research-verpleegkundige een onmisbare spil bij alle onderzoeken als coördinator en begeleider. Inger Sierevelt is onmisbaar als klinisch epidemioloog, en begeleider van onderzoekers.
Op het gebied van schouderpathologie richt het onderzoek zicht op:
- Het acromioclaviculair gewricht (Nienke Miedema, verpleegkundig specialist)
- Stemless schouderprothesiologie (promovendus drs. J. Willems, orthopedisch chirurg en drs. Artin Akchi Masjediy, master student geneeskunde: Multicenter Hybrid studie)
- Schouderprothesiologie in (primaire) bot tumoren (promovendus drs. Karim Sharobim, master geneeskunde)
- Anterieure schouderinstabiliteit: Multifactoriële benadering van postoperatieve training na scopische bankart repair (de Matasi trial; prospective gerandomiseerde trial) (promovendus drs. Madu Soares arts-onderzoeker- Master Geneeskunde en drs. Anniek van Heemslerk, arts-onderzoeker)
- Proximale humerus fractuur Providia trial (promovendus S. van der Bruggen, arts-onderzoeker)
- Diverse schouderprojecten waarbij dataanalyse van het Landelijk Registratie Orthopedische Implantaten (LROI)
Op het gebied van de (ongecementeerde) totale knieprothese, artrose en voet/enkel liepen in 2025 de volgende projecten:
- Promotie Raymond Puijk 24-10-2025
- The pre-, and post-market evaluation and outcome of uncemented total knee replacements and their effect on patient safety Promotor: PA Nolte, co-promotor: BGCW Pijl, Vrije Unversiteit Amsterdam.
Promotieonderzoeken:
- Rassir, R.: Uncemented total knee arthroplasty; indications, complications and outcomes. Promotor: PA Nolte. Co-promotor: W Verra (Medisch Spectrum Twente)
- Singh, J.: Morbid obesity and total knee arthroplasty. Promotor: PA Nolte. Co-promotor: VEA Gerdes (Amsterdam UMC/Amsterdam UMC (AMC))
- Brokke, K.E.: Bone Cement Implantation Syndrome. Promotors: 1) PA Nolte, 2) MAH Steegers (Amsterdam UMC/VUmc), Co-promotor: S Servaas.
- Beelen PE: Foottype and postural stability. Promotors I Kingma en JH van Dieën (Amsterdam UMC/VUmc). Co-promotor: PA Nolte
Bachelor/Master student projecten:
- Dylan van Ewijk D, Merel Verkade. Master students Dentistry Periodontitis, prevalence in patients with and without osteoarthritis, ACTA Amsterdam
- Yusuf Alpasian, Master Geneeskunde, The Consequences of Application of PMMA Bone Cement on Osteocyte Count and Bone Remodeling Cascades, Universiteit Utrecht
- Siem Noorman, Master student Human Movement Science: Treating locomotor disease, research proposal: Running on different surfaces after total knee arthroplasty, Amsterdam UMC/VUmc, Amsterdam.
VI&I
Het onderzoeksteam VI&I (vaccin, immunologie en infectiologie) bestond uit enthousiaste en gedreven hoofdonderzoekers, arts-onderzoekers en researchcoördinatoren.
Het afgelopen jaar vond er een personele verandering plaats binnen de onderzoeksgroep waardoor het aantal studies is afgenomen. Van de onderzoekers, die verbonden waren aan de VI&I-studies, is het afgelopen jaar afscheid genomen.
Bij de BEAR studie, die in december 2024 startte, ontvingen moeders maandelijks vragenlijsten met de vraag of er wel of geen RSV profylaxe is gegeven. Inmiddels zijn er meer dan 1100 inclusies. Naar verwachting loopt de studie tot eind 2026.
Daarnaast hield de onderzoeksgroep zich in 2025 bezig met zorgevaluatie over de richtlijn ‘Diagnostiek naar onderliggende aandoeningen bij kinderen met recidiverende luchtweginfecties’. Met behulp van vragenlijsten wordt de ervaring van zorgverleners en ouders inzichtelijk gemaakt, met als doel de zorg voor deze kinderen verder te verbeteren. Deze zorgevaluatie ‘Evaluatie recidiverende luchtweginfecties’ is in december 2025 afgesloten.
