Bestaansonzekerheid en eenzaamheid
Wat doen we aan bestaansonzekerheid?
Wat doen we aan bestaansonzekerheid?
Sterke (sociale) netwerken in de wijk
Een groeiende groep mensen in Nederland leeft in bestaansonzekerheid. Ze leven in en lijden onder armoede en eenzaamheid. Het Leger des Heils gelooft dat ieder mens recht heeft op een menswaardig bestaan. Daarom strijden wij voor deze mensen door dichtbij te komen. Dat doen we onder meer met onze buurthuiskamers door heel Nederland. Met ruim 130 buurthuiskamers en andere locaties bouwen we aan sterke sociale netwerken in de wijk.
In de buurthuiskamers veranderen mensenlevens ten goede. Het zijn plekken waar bestaanszekerheid in de kern kan worden aangepakt: ieder mens wordt gezien en gehoord. De sociale basis van bezoekers wordt versterkt en ook de sociale cohesie in een wijk.
Daarnaast biedt het sociale netwerk, dat aan deze locaties is verbonden, vaak een vangnet voor mensen die maatschappelijk buiten de boot dreigen te vallen.
Preventieve zorg
Met de buurthuiskamers van het Leger des Heils willen we kwetsbare mensen uit een sociaal isolement halen of voorkomen dat ze hierin belanden. We doen dit door een omgevingsanalyse van de buurt te maken. Hierop baseren wij onze aanpak. Dit werkt preventief en vult het gat tussen formele en informele zorg. Hierdoor blijven mensen zo lang mogelijk in hun eigen kracht en kunnen ze (blijven) meedoen in de maatschappij. Waar nodig is professionele ondersteuning beschikbaar.
Het Leger des Heils heeft 130 buurthuiskamers verspreid over heel Nederland. Op deze plekken ontvangen we jaarlijks zo’n 50.000 mensen voor informele schuldhulp, voor het (ver)kopen van kleding, zingevings- en hulpvraag gesprekken of gewoon een luisterend oor. Juist in deze buurthuiskamers wordt laagdrempelige hulp geboden en kunnen ernstige problemen op tijd gesignaleerd worden.
Zonder het buurthuis hadden we elkaar waarschijnlijk nooit ontmoet, al zoeken we elkaar thuis ook weleens op.
Praktische hulpverlening
Praktische hulpverlening
In de buurthuiskamers komt laagdrempelige, praktische hulp en professionele hulpverlening bij elkaar. “Onze diepste overtuiging is dat we er willen zijn voor de mensen die het nodig hebben. We kijken of mensen hulp nodig hebben, helpen waar we kunnen of verwijzen mensen door”, vertelt Corrie van de Greijn, coördinator van de buurthuiskamer in Emmeloord.
Deze locatie biedt een breed palet aan praktische hulpverlening. Zo worden er voedselpakketten uitgedeeld, is er groente en fruit van de Jumbo, de mogelijkheid om kleding te wassen en om te douchen. Mensen kunnen ook gebruik maken van de computer. Mocht iemand vervoer nodig hebben, dan kan dat in overleg worden geregeld. “We werken veel samen met ambulante hulpverlening, bemoeizorg en Housing First en de GGD”, legt Corrie uit. “Op het moment dat iemand binnenkomt voor een voedselpakket krijgt hij of zij een pakket met eten. Wij kijken niet naar inkomen, daar is de voedselbank voor. Aan de hand van een gesprek krijgen we een beeld van iemand. Het is een kwestie van goed kijken, signaleren en monitoren. Als er hulp is geboden, gaan ze beter gestemd weg. We zien ook dat mensen er echt bovenop komen, die weer een baan vinden of het zelf aangeven dat het pakket niet meer nodig is.”
Eenzaamheid dé volksziekte van de 21e eeuw
1 op de 10 Nederlanders is sterk eenzaam. Eenzaamheid wil zeggen dat je een leegte voelt, mensen om je heen mist of je in de steek gelaten voelt. Alsof je het leven helemaal alleen moet doen.
Als je sterk eenzaam bent, voel je een grote leegte vanbinnen. Je mist mensen om je heen met wie je je verbonden voelt. Dit is een heel naar gevoel. Mensen die zich sterk eenzaam voelen, hebben vaak last van gezondheidsklachten, zoals depressieve gevoelens of slaapproblemen.
Wat is eenzaamheid?
Het CBS doet regelmatig onderzoek naar eenzaamheid en concludeerde dat 11% van de Nederlanders zich in 2021 sterk eenzaam voelde. Het aantal mensen dat zich sterk eenzaam voelt, neemt toe: in 2019 was dit nog 9%. Eenzaamheid wordt dan ook wel dé volksziekte van de 21e eeuw genoemd. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een programma en een campagne met de titel ‘Een tegen eenzaamheid’ uitgerold, en is er jaarlijks een ‘Week tegen Eenzaamheid’ van de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Toch blijft het aantal mensen dat zich eenzaam voelt toenemen. Waar dat eerst vooral om ouderen boven de 75 ging, zijn het nu ook jongeren.
Buurthuiskamers Leger des Heils effectief middel in strijd tegen eenzaamheid
Het Leger des Heils ziet ook veel eenzaamheid in de samenleving. Dat is een van de redenen om op zoveel mogelijk plekken in ons land buurthuiskamers te starten. Het Leger heeft inmiddels zo’n 130 buurthuiskamers door heel Nederland. De koffie is gratis en iedereen is welkom. In de buurthuiskamer komen mensen thuis. Er wordt naar elkaar omgekeken, samen gegeten, gebreid, gelachen, gehuild en gebeden. Meer weten over de verschillende vormen van eenzaamheid en onze buurthuiskamers? Kijk dan eens op https://www.legerdesheils.nl/eenzaamheid.
Webinar rond eenzaamheid en gehoorverlies
Wat is de relatie tussen eenzaamheid en gehoorverlies? En hoe kun je mensen hierbij helpen? Deze vragen kwamen aan bod tijdens een door Specsavers en het Leger des Heils georganiseerd webinar in de Week tegen Eenzaamheid van 2023. Laurentien van Oranje ging op zoek naar persoonlijke verhalen en waardevolle tips van Nico de Neeling van het actieprogramma ‘Een tegen Eenzaamheid’, audicien Maaike Bruns van Specsavers en Andrea Wieffering van het Leger des Heils.
Warme kamers
Warme kamers
In de winter van 2022/2023 startte het Leger des Heils met de Warme Kamersactie, zodat niemand in de kou hoefde te zitten als gevolg van de stijgende energieprijzen en inflatie. En alhoewel de energierekening voor veel Nederlanders minder een probleem vormde, wilde het Leger mensen ook deze winter extra warmte bieden. Daarom verruimden de buurthuiskamers hun openingstijden opnieuw om zoveel mogelijk mensen een plek te bieden om te studeren, een kopje koffie te drinken, een spelletje te spelen of gewoon een boek te lezen. Warme Kamers voor jong, oud en alles daar tussenin.
Samen een warme deken vormen
Uiteraard werd er ook weer gerekend op de hulp van andere organisaties, scholen, bedrijven en kerken. Op die manier kwamen we tot ruim 1.100 Warme Kamers beschikbaar door heel Nederland. Ook deze winter sloten bedrijven, kerken, instellingen en organisaties zich aan bij de actie. De actie werd door met name regionale en lokale media volop ondersteund met publicaties en honderden bezoekers maakten gebruik van de Warme Kamers.
Schuldhulppreventie & nazorg
Niet alleen met je schulden
Het Leger des Heils helpt jaarlijks honderden mensen die te maken hebben met schulden. Door middel van vrijwillige schuldhulp probeert het Leger deze groep mensen financiële stabiliteit te bieden. Johan Nieuwenhuis, Landelijk Coördinator Schuldhulppreventie & Nazorg bij het Leger des Heils, legt uit waarom deze hulp zo belangrijk is.
Geldzorgen of schulden kunnen veel negatieve gevolgen hebben, blijkt uit verschillende onderzoeken. Zo raken mensen met schulden eerder in een sociaal isolement. Ze doen, bijvoorbeeld uit schaamte voor hun financiële situatie, niet meer mee aan sociale activiteiten. Zo vereenzamen ze. Ook kunnen schulden zorgen voor chronische stress. Nieuwenhuis: “De mentale en fysieke gezondheid van mensen lijdt daaronder. Het is een negatieve spiraal. Wij willen mensen ondersteunen, zodat ze weer uit die negatieve spiraal kunnen komen.”
De oorzaak
Er zijn meerdere oorzaken aan te wijzen waardoor mensen in de schulden kunnen raken. “Je hebt natuurlijk allereerst economische factoren. Als het niet goed gaat met de economie en je raakt je baan kwijt, kunnen schulden zich snel opstapelen.” Naast die economische, kunnen ook lichamelijke factoren een rol spelen. “Door gezondheidsproblemen kunnen mensen in serieuze geldproblemen komen. Als je bijvoorbeeld je werk plotseling niet meer kunt doen, nemen schulden snel toe.” Verder spelen volgens Nieuwenhuis ook eigen keuzes een rol. “Mensen worden op allerlei manieren verleid om geld te lenen en dure spullen te kopen.”
Wat het Leger doet
Op heel veel buurtwerklocaties is er de mogelijkheid om ondersteuning te krijgen als je geldzorgen of schulden hebt. Nieuwenhuis: “Wij noemen onszelf geen schuldhulpverleners. Dat is de zogenoemde beroepsgroep, de ‘professionele tak’ binnen de zorgverlening. Wij hebben vrijwilligers voor schuldhulppreventie en nazorg. Al deze vrijwilligers hebben wel de nodige kennis in huis om mensen te kunnen helpen. Zo zijn ze goed in staat om een analyse te maken van de financiële problematiek, kunnen ze onder andere administratie ordenen en mensen adviseren.”
Samenwerking
Het Leger des Heils werkt in de strijd tegen schuldenproblematiek samen met andere organisaties. Dit zijn vrijwilligersorganisaties zoals Alliantie Vrijwillige Schuldhulp, SchuldHulpMaatje, Sameneropvooruit en VoorzieningenWijzer. Maar het Leger des Heils kan ook professionele hulp inschakelen. Door naar elkaar te verwijzen als de specifieke hulpvraag beter past bij een andere organisatie, komen mensen sneller op de juiste plek terecht. Daarnaast worden kennis en ervaring gedeeld, evenals locaties. Nieuwenhuis: “Het kan voorkomen dat iemand van SchuldHulpMaatje bijvoorbeeld op een vast moment in de week in een van de buurthuiskamers van het Leger des Heils zit.”
Preventie en nazorg
Nieuwenhuis: “Mensen die een schuldentraject afronden, krijgen vaak weer meer financiële ruimte. Dat gebeurt van het ene op het andere moment. Maar mensen hebben vaak jarenlang een ‘tekortervaring’ gehad. Als je dan plots meer geld krijgt, kan het zijn dat je in oude gewoonten terugvalt. Dit kan voorkomen worden door goede nazorg.”
