5. Invloed van belanghebbenden

In het Spaarne Gasthuis kennen we vier medezeggenschapsorganen met een specifiek perspectief:

• De ondernemingsraad namens de medewerkers
• De cliëntenraad namens de patiënten
• De Medisch Specialistische Coöperatie Kennemerland U.A. (MSCK) namens de medisch specialisten
• Het Verpleegkundig Stafconvent (VSC) namens de professionals in het verpleegkundig domein.

Met alle medezeggenschapsorganen heeft de raad van bestuur op reguliere basis zowel formeel als informeel overleg.  Voor de ondernemingsraad en cliëntenraad ligt de basis grotendeels vast in wet- en regelgeving, voor de MSCK en het VSC ligt de basis in onderlinge afspraken.

De rol van medezeggenschap in het Spaarne Gasthuis gaat verder dan het geven van formeel advies of instemming in een besluitvormingsproces. De vertegenwoordiging van de verschillende groepen zijn ook op strategisch niveau gesprekspartner van de raad van bestuur. In die rol hebben op 6 november 2023 de raad van bestuur en de raad van toezicht een bijeenkomst georganiseerd over een strategisch thema: Passende Zorg met vertegenwoordigers van alle vier de gremia. Op de bijeenkomst was Jan Kremer, speciaal gezant VWS, ook uitgenodigd om ervaringen te delen en te praten over Passende Zorg in het Spaarne Gasthuis. In 2024 wordt vervolg gegeven aan deze bijeenkomst.

Jaarlijks wordt tijdens een conferentie van de Alliantie Medezeggenschap en Governance (AMG) bij de Sociaal Economische Raad (SER) de Driehoek 3D trofee uitgereikt. Dit jaar was Spaarne Gasthuis één van de drie genomineerden. De driehoek staat voor de drie partners: medezeggenschap, toezicht, bestuur. 3D staat voor dialoog, duurzaamheid en diversiteit/inclusie. De nominatie was een eer op zich, zeker in een jaar met bestuurlijke wisselingen. Het begrip ‘dialoog’ sprong er volgens de jury uit. En bij Spaarne Gasthuis in het bijzonder ook rondom de bestuurlijke wisselingen. 

De ondernemingsraad komt op voor de belangen van het personeel in het Spaarne Gasthuis en denkt mee over bedrijfseconomische en sociale onderwerpen. De ondernemingsraad heeft een adviserende rol bij belangrijke financiële, economische en organisatorische besluiten. En bij personele regelingen heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht.  

De ondernemingsraad van Spaarne Gasthuis telt 17 leden. De ondernemingsraad werkt met een commissiestructuur:

• Commissie MBTV (Marketing, Bedrijfsvoering, Technologie & Vastgoed)
• Commissie HR-zaken
• Commissie VGWM (Veiligheid, Gezondheid, Welzijn & Milieu)
• Werkgroep PR en het
• DB (dagelijks bestuur).

Iedere commissie heeft haar eigen expertise. Bij een advies- of instemmingsaanvraag vormt elke commissie zich een beeld vanuit haar eigen invalshoek om zodoende tot een gezamenlijk standpunt/besluit te komen. De OR wordt ondersteund door een ambtelijk secretariaat.

Thema’s die in 2023 onderwerp van gesprek waren, zijn onder andere de implementatie van de nieuwe leidinggevende structuur, het op orde krijgen van productie capaciteit op de OK, de inzet van de OK op locatie Haarlem Noord, het programma Medewerker op 1, het thema gewenst gedrag, het onderzoek naar marktconform en duurzaam belonen, de onderzoeken naar versnelde concentratie van zorg, de vastgoedstrategie, de fusie met SAHZ en het strategisch opleidingsplan. Daarnaast is de aanstelling van de nieuwe bestuurders een belangrijk onderwerp van gesprek geweest. De ondernemingsraad is formeel om advies gevraagd over de profielen voor de bestuurders en de benoeming van de geselecteerde bestuurders.

De ondernemingsraad van Spaarne Gasthuis heeft in 2023 ook veel aandacht besteed aan de voorgenomen fusie met de SAHZ, in het bijzonder in het integreren van de ondernemingsraad van SAHZ in de ondernemingsraad van het Spaarne Gasthuis. In overleg is afgesproken dat de ondernemingsraad van voorheen SAHZ vanaf 1 januari 2024 in zijn geheel aansluit bij de vergaderingen van de ondernemingsraad van het Spaarne Gasthuis, maar een aparte ondernemingsraad blijft tot de eerst volgende verkiezingen. In oktober 2024 vinden er nieuwe verkiezingen plaats voor de ondernemingsraad van Spaarne Gasthuis. Bij de verkiezingen zijn twee zetels aangewezen voor leden van de apotheek.

In 2023 bestond de ondernemingsraad uit: voorzitter Carla de Knegt (tot 1-4-2023), vicevoorzitter Amerens Popma en per 1-4-2023 voorzitter, Ingrid Duijvelshoff (vicevoorzitter per 1-4-2023 ), Maria Louise Homan-van der Kamp, Kitty Jansen-van Putten, Anouk Jellema, Rob Jonker, Sandra Jore-van Rijn, Marc van Kesteren, Marianne van der Klis-Schoenmaker, Agnieszka Kloos, Ellen Meuleman, Erwin Paap, Sander van den Raadt en Jan Teunisse.

De cliëntenraad behartigt met enthousiasme, professionaliteit en relevante kennis de gemeenschappelijke belangen van de cliënten/patiënten en hun naasten van het Spaarne Gasthuis. De cliëntenraad bewaakt dat in processen, projecten en commissies te allen tijde het cliëntperspectief wordt meegewogen. De cliëntenraad werkt vooral samen. Samen met de managers, stafafdelingen, zorgprofessionals en overige zorg-partners in de regio. Ook bezoekt de cliëntenraad diverse bijeenkomsten binnen en buiten het ziekenhuis die belangrijk zijn om op de hoogte te blijven van de patiëntenzorg. Uitgangspunt daarbij is dat het cliëntperspectief een vanzelfsprekendheid binnen het ziekenhuis gaat worden.

De cliëntenraad werkt vanuit een aantal in de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (WMCZ) vastgelegde taken en bevoegdheden. De cliëntenraad heeft onder andere het recht van advies over samenwerking of fusie met een andere instelling, kwaliteitsbeleid, belangrijke wijzigingen in de organisatie en de benoeming van de leden van de raad van bestuur. De cliëntenraad vergadert iedere maand en bespreekt alle belangrijke ontwikkelingen.

De cliëntenraad heeft drie portefeuilles, te weten de portefeuille Patiëntenzorg, de portefeuille Kwaliteit Veiligheid en Innovatie en de portefeuille Organisatie en Bedrijfsvoering.

Thema’s die in 2023 onderwerp van gesprek waren zijn onder andere het op orde krijgen van de productie capaciteit op de OK, het programma Medewerker op 1, het thema gewenst gedrag, de onderzoeken naar versnelde concentratie van zorg, de vastgoedstrategie en de aanstelling van de nieuwe bestuurders.

In de cliëntenraad heeft in 2023 een aantal wisselingen plaatsgevonden. De cliëntenraad was in 2023 als volgt samengesteld: Corrie van Diemen (voorzitter), Frans Crul, Annemarieke Godschalx-Bosman, Anne Knip-Hilton (tot 1-7-2023), Jacqueline Schweig, Frits Voermans, Jos Steeman (per 1-3-2023), Jan Hallegraef (per 1-3-2023), Paul Ruygrok (per 1-5-2023), Ellen Bonfrer (per 6-7-2023).

Sinds 1 januari 2022 is de cliëntenraad ook officieel de cliëntenraad van de MSCK.

De MSCK is een combi-coöperatie van ruim 350 medisch specialisten en andere medische professionals die voornamelijk werkzaam zijn ten behoeve van het Spaarne Gasthuis. De term combi-coöperatie betekent dat zowel medisch specialisten in vrije vestiging als medisch specialisten die in dienst zijn van het Spaarne Gasthuis lid zijn van de MSCK. Daarnaast kent de MSCK buitengewone leden. Deze leden zijn werkzaam in externe organisaties of hebben een aanstelling van minder dan 0,5 fte binnen de coöperatie. De coöperatie heeft daarnaast 160 werknemers in dienst waaronder ANIOS, research medewerkers, secretaresses en chefs de clinique. De leden en het bestuur van de MSCK worden ondersteund door een bureau bestuur ondersteuning en een afdeling HR (MSCK-HR).

De MSCK wordt door het Spaarne Gasthuis gecontracteerd voor het leveren van activiteiten door medisch specialisten en andere medische professionals, in directe patiëntenzorg, management, opleiding van medische professionals, onderzoek en advisering.

Het bestuur van de MSCK wordt gevormd door vijf bestuursleden en bestaat uit vier medische professionals en één niet medisch bestuurder. De MSCK kent vier statutaire commissies, te weten de commissie financiën, de stafcommissie kwaliteit en veiligheid, de stafcommissie onderwijs en wetenschap en de stafcommissie medisch specialisten in dienstverband.

Met de bestuurlijke wisselingen, met name bij de raad van bestuur, is in 2023 ook een keuze gemaakt om de vergaderstructuur tussen MSCK bestuur en raad van bestuur aan te passen. In een gezamenlijke sessie is stil gestaan bij de governance van het ziekenhuis en de scheiding van verantwoordelijkheden tussen MSCK bestuur en raad van bestuur. Waar voorheen het MSCK bestuur toehoorder was bij de vergaderingen van de raad van bestuur, is besloten om te gaan werken met een gezamenlijke bestuurlijk overleg waarvan de agenda gezamenlijk tot stand komt. De nieuwe manier van overleg is per september 2023 ingevoerd en leidt tot een meer inhoudelijk gesprek tussen de bestuurders.

Thema’s die in 2023 onderwerp van gesprek waren zijn onder andere het op orde krijgen van productie capaciteit op de OK, de inzet van de OK op locatie Haarlem Noord, de concentratie van zorg, de vastgoedstrategie en verschillende vakgroep aangelegenheden. Daarnaast is de aanstelling van de nieuwe bestuurders een belangrijk onderwerp geweest. Het bestuur MSCK is formeel om advies gevraagd over de profielen voor de bestuurders en de benoeming van de geselecteerde bestuurders.

Per 1 september 2023 heeft het bestuur MSCK een nieuwe voorzitter. Het bestuur was in 2023 als volgt samengesteld: Jan Paul Ezechiëls (voorzitter tot 31-8-2023), Anneke van Paassen (lid en voorzitter per 1-9-2023), Leon Winkel (vicevoorzitter), Marijke Eurelings, Arjen van der Elst en Stefan Koomen. 

Het verpleegkundig Staf Convent (VSC) is een verpleegkundige adviesraad en geeft vanuit het verpleegkundig perspectief gevraagd en ongevraagd advies aan de raad van bestuur. De zeggenschap van zorgprofessionals vertegenwoordigd in het VSC heeft tot doel om de zorg vanuit verpleegkundig perspectief te optimaliseren. Het continue verbeteren van de zorgprocessen en de kwaliteit van zorg staan daarbij centraal. Wetenschap, innovatie en een kwalitatief goed en veilig werkklimaat worden daarbij als belangrijke drijvers gezien. 

Thema’s die in 2023 onderwerp van gesprek waren zijn onder andere de nieuwe leidinggevende structuur, het op orde krijgen van de capaciteit op de OK, concentratie van zorg en de aanstelling van nieuwe bestuurders. Daarnaast hebben het VSC en de raad van bestuur in 2023 verder verkend hoe de professionele zeggenschap van de verpleegkundige beroepsgroepen versterkt kan worden. Via verschillende formele en informele gesprekken en met ondersteuning van CC Zorgadviseurs tekenden eind 2023 de contouren van de doorontwikkeling van het VSC zich steeds beter af. De raad van bestuur is in 2023 ook aangesloten bij een beleidsdag van het VSC om de visie en doorontwikkeling samen verder vorm te geven. Een van de bewegingen in 2023 is dat het VSC steeds meer vanuit het verpleegkundig domein werkt. Daarmee wordt steeds duidelijker dat het VSC niet alleen een vertegenwoordiging vanuit de verpleegkundigen is, maar bijvoorbeeld ook van verpleegkundig specialisten en regieverpleegkundigen. Juist door de goede verbinding van de verschillende beroepsgroepen binnen het verpleegkundig domein kan de professionele zeggenschap bijdragen aan het continue verbeteren van de zorgprocessen en de kwaliteit van zorg.

Het VSC bestuur bestaat uit acht leden, waaronder ook de in 2023 benoemde Chief Nursing Information Officer (CNIO) Wouter Weyland. In 2023 was het VSC als volgt samengesteld: Marit Tervoort-Ras (voorzitter), Sabine de Canne (vicevoorzitter), Suze van Beelen, Mariken Klozen, Jeanette Sieburgh, Christiene van der Laarse, Sandy van Olst-Fassaert en Magdalena Gillissen (adviseur).

Het Spaarne Gasthuis is het 24/7 ziekenhuis voor de inwoners van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Haarlemmerliede, Heemstede, Velsen, Zandvoort en een deel van de Bollenstreek (Aalsmeer, Hillegom, Lisse, Noordwijkerhout). Het Spaarne Gasthuis is zich zeer bewust van het belang dat de gemeentelijke besturen hechten aan deze voorziening voor de bewoners van deze gemeenten. Met de komst van het IZA is er ook meer aandacht gekomen voor de rol van het sociaal domein waar de gemeenten verantwoordelijk voor zijn. In dat licht zijn de gemeenten in ons verzorgingsgebied niet alleen een belanghebbende van het Spaarne Gasthuis, maar ook een ketenpartner om gezamenlijk te zorgen dat ook in de toekomst de 24/7 zorg toegankelijk blijft voor de bewoners in onze regio. Hierover vindt op bestuurlijk niveau regelmatig overleg plaats. 

Als inkoper van medisch specialistische zorg, zijn de zorgverzekeraars een belangrijke externe partner voor het Spaarne Gasthuis. De medisch specialistische zorg van het Spaarne Gasthuis is door tien verschillende zorgverzekeraars ingekocht. De zorgverzekeraars met de grootste marktaandelen in het Spaarne Gasthuis zijn: Zilveren Kruis, Zorg en Zekerheid, VGZ en CZ. Gezamenlijk namen zij ongeveer 85% van de geleverde zorgwaarde af. Met marktleiders Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid zijn meerjarige contracten gesloten voor de periode 2023-2025. Net als voorgaande jaren sloot het Spaarne Gasthuis daarnaast overeenkomsten voor de paramedische zorg, zorg voor asielzoekers en illegalen, zorg voor kinderen die daar recht op hebben op grond van de jeugdwet, zorg vallend onder de wet langdurige zorg, zorg voor de leden van de Krijgsmacht en specialistische zorg voor psychiatrische patiënten (psychiatrische afdeling algemeen ziekenhuis, PAAZ). Naast de intensieve relaties tussen de zorgverzekeraars en het Spaarne Gasthuis op tactische niveau, is er ook regulier contact op bestuurlijk niveau. 

Het Spaarne Gasthuis heeft een kredietovereenkomst met ABN AMRO Bank NV en ING Bank NV. Onderdeel van de kredietovereenkomst is een exploitatiefaciliteit, waarop het Spaarne Gasthuis afgelopen jaren geen beroep heeft hoeven doen. Het Spaarne Gasthuis informeert de banken ieder kwartaal over de exploitatie, investeringen en liquiditeit en voldoet aan de in de overeenkomst opgenomen ratio’s en kengetallen.